• The Human Factor in Literary Translation – theories, histories, practices

    Czynnik ludzki w przekładzie literackim
    – teorie, historie, praktyki

    The Human Factor in Literary Translation
    – theories, histories, practices

    Poznań, 5-7 czerwca 2019 r.

Wtorek 4 czerwca

17.00, Salon Mickiewicza Collegium Maius, ul. Fredry 10

Franco Moretti, EPFL, Under which king, Bezonian? Literary study between quantification and hermeneutics [wykład w języku angielskim]

 

Franco Moretti, profesor emeritus Uniwersytetu Stanforda, obecnie związany z École polytechnique fédérale de Lausanne, komparatysta, teoretyk literatury, znawca dziewiętnastowiecznej powieści brytyjskiej, współzałożyciel Stanford Literary Lab (https://litlab.stanford.edu). Autor m.in. Graphs, Maps, Trees (2005) [wyd. polskie pt. Wykresy, mapy, drzewa. Abstrakcyjne modele na potrzeby historii literatury. Przeł. Tomasz Bilczewski i Anna Kowalcze‑Pawlik, WUJ, Kraków 2016], The Bourgeois. Between History and Literature (2013) oraz Distant Reading (2013).

 

Środa 5 czerwca

17.00, Scena Nowa Centrum Kultury Zamek, ul. Święty Marcin 80/82

Dyskusja panelowa pt. Uwaga na tłumacza z udziałem Leszka Engelkinga, Magdy Heydel, Antonii Lloyd Jones, Julii Różewicz i Tomasza Swobody

[w języku polskim]

Rozmowę prowadzą Borys Szumański i Weronika Szwebs

 

W kulturze, która zwykła stawiać na piedestale oryginał, tłumaczenia i tłumacze bywają traktowani z podejrzliwością. Choć nieprzekładalność i pomyłka to temat wart rozmowy, nie chcemy ostrzegać przed tłumaczami, lecz przybliżyć różne aspekty ich działalności – te uznawane za kluczowe i te, które podnoszone są rzadziej. Interesować nas będą nie tylko efekty pracy tłumaczek i tłumaczy, czyli gotowe teksty, ale jej źródła, kulisy i ciągi dalsze. Przekładem rządzą impulsy i afekty, ale też normy i konwencje. W trakcie rozmowy ze specjalistami przyjrzymy się polu, które rozpościera się między tymi biegunami i wyznacza przestrzeń podmiotowości. Zapytamy o motywacje skłaniające do podejmowania translatorskich wyzwań, towarzyszące im emocje i dylematy oraz dodatkowe role, jakie łączą się z zadaniem tłumacza (ambasadorka, krytyk, wydawczyni, polemista – to dopiero początek). Zastanowimy się, czy sposób, w jaki mówimy o przekładzie, wciąż nazywa to, czego doświadczamy, tłumacząc i czytając literaturę.

 

Leszek Engelking – literaturoznawca i tłumacz, związany z Katedrą Teorii Literatury w Instytucie Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego. Tłumaczył z angielskiego, czeskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego, słowackiego, ukraińskiego m.in. T.S. Eliota, Williama Carlosa Williamsa, Vladimira Nabokova, Milana Kunderę, Ladislava Klímę, Federico Garcíę Lorcę, Octavio Paza, Jorge Luisa Borgesa, Marina Cwietajewą, Warłama Szałamowa, Dominika Tatarkę i Linę Kostenko. Laureat „Nagrody Literatury na Świecie”.

Magda Heydel – przekładoznawczyni i tłumaczka z języka angielskiego, kieruje Centrum Badań Przekładoznawczych na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka monografii Obecność T.S. Eliota w literaturze polskiej oraz Gorliwość tłumacza. Przekład poetycki w twórczo­ści Czesława Miłosza. Współredaktorka antologii Współczesne teorie przekładu i Polska myśl przekładoznawcza. Tłumaczyła m.in. Josepha Conrada, Seamusa Heaneya, T.S. Eliota, Alice Oswald, Dereka Walcotta i Virginię Woolf. Redaktor naczelna pisma „Przekładaniec”.

Antonia Lloyd-Jones – tłumaczka literatury polskiej na angielski i jej popularyzatorka. Tłumaczyła m.in. Ryszarda Kapuścińskiego, Wojciecha Tochmana, Jacka Hugo-Badera, Pawła Huelle, Zygmunta Miłoszewskiego, Jacka Dehnela i Olgę Tokarczuk. Laureatka nagród Found in Translation i Transatlantyk za tłumaczenia i popularyzację literatury polskiej w kręgu anglojęzycznym. W 2019 roku nominowana wraz z Olgą Tokarczuk do nagrody Man Booker Prize za angielską wersję książki „Prowadź swój pług przez kości umarłych”.

Julia Różewicz – tłumaczka literatury czeskiej, wydawczyni, właścicielka wydawnictwa Afera. Tłumaczyła autorów takich jak Jan Balabán, Roman Cílek, Emil Hakl, Petra Hůlová, Václav Klaus, Iva Procházková, Petra Soukupová, Petr Šabach, Pavel Šrut i Kateřina Tučková. Jej praca translatorska obejmuje różne gatunki, także literatury popularnej: kryminały, literaturę dziecięcą, literaturę faktu oraz scenariusze filmowe. Laureatka Nagrody „Literatury na Świecie”.

Tomasz Swoboda – literaturoznawca i tłumacz z francuskiego, związany z Instytutem Filologii Romańskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Autor książek To jeszcze nie koniec?: doświadczanie czasu w powieści o dekadentach; Historie oka: Bataille, Leiris, Artaud, Blanchot oraz Powtórzenie i różnica: szkice z krytyki przekładu. Tłumaczył m.in. Charlesa Baudelaire’a, Rogera Caillois, Michela Foucaulta, Gerarda de Nervala, Paula Ricoeura, Jean-Paul Sartre’a, Rolanda Barthes’a i Georges’a Bataille’a. Laureat Nagrody „Literatury na Świecie”.

Borys Szumański – absolwent specjalności przekładowej IFP UAM, doktorant w Zakładzie Literatury XX Wieku, Teorii Literatury i Sztuki Przekładu WFPiK UAM. Przygotowuje dysertację doktorską pod tytułem Dyskurs o przekładzie w świetle teorii psychoanalitycznych. Artykuły i przekłady publikował m.in. w „Między Oryginałem a Przekładem”, „Poznańskich Studiach Polonistycznych” i „Tekstach Drugich”.

Weronika Szwebs – absolwentka specjalności przekładowej IFP UAM, doktorantka w Zakładzie Literatury XX Wieku, Teorii Literatury i Sztuki Przekładu WFPiK UAM. Przygotowuje pracę doktorską pod tytułem Tłumaczenie dyskursów teoretycznych w humanistyce polskiej przełomu XX i XXI wieku. Artykuły i przekłady publikowała m.in. w „Przekładańcu”, „Między Oryginałem a Przekładem”, „Przestrzeniach Teorii” i „Tekstach Drugich”.